السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

387

تفسير الميزان ( فارسي )

تصميمى كه گرفته‌ايم متفقيم . « حاذرون » و از مكرى كه ممكن است دشمن عليه ما بكند بر حذريم ، هر چند كه دشمن ضعيف و اندك است ، منظور فرعونيان از اين حرف كه قطعا پيامى از خود فرعون بوده اين است كه مردم را بيشتر تحريك كنند و عليه بنى اسرائيل بشورانند . * ( « فَأَخْرَجْناهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَكُنُوزٍ وَمَقامٍ كَرِيمٍ » ) * - با همين نقشه ، فرعونيان را از باغها و چشمه سارهايشان ، از گنجينه ها و منزلگاههاى زيبايشان ، از قصرهاى مشيد و خانه هاى رفيع كه داشتند بيرون كرديم . در اين جمله با اينكه فرعونيان به تحريك فرعون از شهرهاى خود بيرون شدند ، ولى خداى تعالى نسبت آن را به خودش داده و فرموده : ما بيرونشان كرديم و جهتش اين است كه بيرون شدنشان با نقشه اى الهى بود ، كه به كيفر استكبارى كه كردند آن نقشه را در حقشان عملى كرد ، « كذلك » داستان از اين قرار بود ، * ( « وَأَوْرَثْناها » ) * و آن خانه ها و قصرها و نهرها و گنجينه ها و مقام كريم را به بنى اسرائيل ارث داديم چون فرعون و لشكريانش غرق شدند و بنى اسرائيل بعد از ايشان باقى ماندند ، پس مىتوان گفت كه وارث آنان شدند . * ( « فَأَتْبَعُوهُمْ » ) * - فرعونيان دنبال بنى اسرائيل را گرفتند « مشرقين » و در صبحگاهى به ايشان رسيدند ، * ( « فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ » ) * همين كه دو صف لشكر يكديگر را ديدند * ( « قالَ أَصْحابُ مُوسى » ) * ياران موسى از بنى اسرائيل با ترس و لرز گفتند : * ( « إِنَّا لَمُدْرَكُونَ » ) * دارند به ما مىرسند . « قال موسى كلا » - موسى گفت حاشا كه به ما برسند * ( « إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ » ) * خدا با من است و به زودى مرا هدايت مىكند ، و مراد از اين معيت حفظ و يارى خداست ، همان يارى كه خداى تعالى در اول بعثتش و بعثت برادرش به آن دو وعده داده بود كه « إِنَّنِي مَعَكُما » ، نه معيت به معناى ايجاد و تدبير ، چون معيت به اين معنا در موسى ( ع ) و فرعون به طور مساوى بود و اختصاص به موسى ( ع ) نداشت و معناى اينكه فرمود : به زودى مرا هدايت مىكند ، اين است كه به زودى مرا دلالت مىكند به اينكه چگونه شما را از شر فرعون و فرعونيان نجات دهم . * ( « فَأَوْحَيْنا إِلى مُوسى أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ » ) * - كلمه « انفلاق » به معناى پاره شدن چيزى و جدا شدن اجزاى آن از يكديگر است ، * ( « فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ » ) * يعنى هر قطعه جدا شده از آن ، « كالطود » مانند پاره كوهى « العظيم » بزرگ بود ، پس موسى داخل دريا شد و بنى اسرائيل هم با وى روانه شدند . * ( « وَأَزْلَفْنا ثَمَّ » ) * - يعنى در آنجا « الآخرين » ديگران را هم نزديك كرديم ، كه منظور از ديگران فرعون و لشكريان او است ، * ( « وَأَنْجَيْنا مُوسى وَمَنْ مَعَه أَجْمَعِينَ » ) * ما دريا را هم چنان